12 lipca 2026 na Cmentarzu Ofiar Egzekucji w Swaryszowie odbyły się uroczyste obchody Dnia Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej.
Tegoroczne uroczystości odbyły się 82 lata po tragicznej pacyfikacji Swaryszowa. 7 sierpnia 1944 roku niemieccy żandarmi z Kielc wraz z oddziałami ukraińskich nacjonalistów spacyfikowali wieś. W pobliskim lesie zamordowano 35 osób, a około 20 mężczyzn wywieziono w okolice Pińczowa do przymusowej pracy przy budowie umocnień.
Obchody rozpoczęły się od odśpiewania Hymnu Państwowego. Następnie uczestnicy modlili się w intencji pomordowanych mieszkańców Swaryszowa. Modlitwie przewodniczył ks. Jan Kopeć. Po modlitwie złożono kwiaty i zapalono znicze przy pomniku upamiętniającym ofiary egzekucji.
Ważnym punktem uroczystości był program artystyczny w wykonaniu uczniów Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Krzcięcicach. Patriotyczne pieśni i recytacje przypomniały o cierpieniu mieszkańców polskich wsi oraz o potrzebie pielęgnowania pamięci o tych, którzy oddali życie za wolność i Ojczyznę.
Młodzi artyści z dużym zaangażowaniem zaprezentowali przygotowany program, tworząc atmosferę zadumy i refleksji. Dla uczniów była to wyjątkowa lekcja historii oraz możliwość oddania hołdu ofiarom tragicznych wydarzeń sprzed lat.
Dzień Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej jest świętem ustanowionym w hołdzie mieszkańcom polskich wsi, którzy podczas II wojny światowej pomagali partyzantom, ukrywali osoby prześladowane, wspierali Polskie Państwo Podziemne i często oddawali życie za wolność Ojczyzny. Święto obchodzone jest 12 lipca, w rocznicę pacyfikacji Michniowa.
Na końcu publikujemy archiwalny film z rekonstrukcji historycznej zrealizowanej kilka lat temu. Pokazuje on przebieg tragicznych wydarzeń z sierpnia 1944 roku i pozwala lepiej zrozumieć dramat mieszkańców Swaryszowa.
Archiwalny film z rekonstrukcji:
fot. Szkoła Podstawowa w Krzcięcicach:
